حاشيه هشتم

(مجموعه پژوهشهاي سعيد گل محمد)

1

در مطالعاتی که تاکنون پيرامون تاريخچه فرشبافی انجام شده برای ناميدن تعدادی از فرشها و نقوش آنها از اصطلاحاتی استفاده می‌شود که بدليل داشتن  ريشه‌های غربی ، دقت نظر بيشتری را نسبت به اصطلاحاتِ بومی و محلی رايج در فرش ، طلب می‌کنند .در اين نامگذاری ها ، برای نقوش فرشهايی که دارای جنبه‌های تاريخی هستند ، اصطلاحاتی توسط محققين غربی انتخاب شده است که برای اين اصطلاحات در هيچ کجای فرهنگ‌های بومی ، معادل ، تعريف و يا معنايی وجود ندارند .

آشنايی با اين نامها و علت اين نامگذاری ها زمانی ارزش بيشتری پيدا می‌کنند که نسبت به هدف و نتايج محققين فرش در زمينه اين نامها به آگاهی جامع تری برسيم . بنظر می‌رسد اين اصطلاحات ، بيشتر برای استفاده در طبقه بندی نقوش فرش و تعيين حدود تاريخی و ارزش آنها و بررسی سير تحول طراحی فرش انجام گرفته است . در حقيقت محققين و صاحب‌نظران غربی فرش در بر‌گزيدن نامها برای نمونه‌ها و نقوش فرش‌های تاريخی از اصطلاحات رايج در زبان و فرهنگ خود استفاده بيشتری نسبت به اصطلاحات بومی و منطقه‌ای فرش کرده‌اند .

در طبقه‌بند‌ی فرشهای شرقی و بخصوص فرشهای ايرانی ، در بيشتر موارد ، نوع فرشها با نام محل ، شهر ، روستا و يا ايلی که در آنها بافته شده‌اند مشخص می‌شود . برای ناميدن نوع طرح ها نيز از موضوع طرح و يا اصطلاحات و واژه‌های محلی استفاده می‌گردد . در مواردی نيز طرحها با نام طراحان خود و يا سفارش دهندگانِ طرحها به شهرت رسيده‌اند . اما در مورد فرشهايی که در آثار نقاشان اروپائی دوران رنسانس و در مينياتورهای نگارگران ايرانی پيش از دوران صفوی ظهور پيدا می‌کنند و يا فرشها‌يی که در موزه‌‌ها و مجموعه‌های خصوصی نگهداری می‌شوند، نامگذاری به روشهای رايج امکان پذير نبوده است . به اين دليل که محل بافت اين فرشها و يا طراحان آنها مشخص نيست ، همينطور اکثر طرحهای اين فرشها بجز چند مورد ، هندسی و بدون موضوع هستند و شباهتی به نمونه‌های فرش های امروزی ندارند . امروزه تعداد کمی از اين فرشها بصورت بافته شده و کامل باقی مانده اند در حالی که اين فرشها نيز با مشکل نامگذاری و تعيين مشخصات روبرو هستند و بيشتر با فرشهای روی نقاشی ها مقايسه می‌شوند .

هرگونه برداشت تنها با ذكر نام كامل مولف همراه با عنوان و آدرس كامل سايت مجاز ميباشد .