درختچه :به ارتفاع 2 تا 5 متر
گل : نسبتا درشت به رنگ قرمز لاکی ، کاسه
گوشتی ، قرمز رنگ و پایا .
میوه : بزگ ، گوشتی و غالبا کروی به رنگ
قرمز .
انتشار جغرافیایی : تقریبا در تمام ایران
بخصوص در ساوه ، بندر گز و نقاط دیگر کاشته میشوند و بصورت خودرو در
سواحل دریای خزر و در جنگلهای شمال به فراوانی یافت میشوند این گونه
انار دارای میوه کوچک و غیر خوراکی است و به نام گلنار معروف است رنگ
گل آن قرمز است .
این گیاه دارای تانن است که بیشترین
مقدار ان در کاسه میوه است . در هر میوه تا حدود 40 درصد تانن یافت
میشود .
از پوست میوه آن برای رنگرزی پشم و
ابریشم استفاده میشود . در فصل پاییز پوست آن را جدا کرده و در آفتاب
خشک میکنند . بعد از جوشاندن با آب ، رنگ بدست آمده را صاف میکنند و
مورد استفاده قرار میدهند .
با ترکیبات مختلف رنگهای متفاوتی از آن
بدست می آید . پاره ای از بافندگان ایلیاتی فارس و بیشتر قشقایی ها از
پ.ست انار رنگ طلایی بسیار فاخری بدست می اورند .
حلال پوست انار آب است . و رنگرزی بدون
دندانه کردن میتوان از آن استفاده کرد ولی ثبات خوبی ندارند .
ضمنا از این گیاه برای بدست آوردن رنگ
سیاه و خاکستری استفاده میشود .
برای بدست آوردن رنگ مشکی پر کلاغی از
رنگ پوست انار و زاج سیاه استقاده میکنند . قابل توجه است که ثبات رنگ
بدست آمده از این گیاه بسیار بهتر از برخی از رنگهای شیمیایی است .
منبع : ج . افشار - ویکتوریا – فرایند و
روشهای رنگرزی الیاف با مواد طبیعی – انتشارات دانشگاه هنر – ص 103 و
104
این درختچه در پوست ، میوه و در ریشه
دارای ماده مازئجی است اندازه این ماده در پوست و میوه آن هب 20 تا 50
درصد میرسد آمار نشان میدهد که این ماده از تمام مواد مازوجی دیگر
بیشتر در ایران مصرف میشود .
تاثیر مواد گوناگون در پوست انار :
مواد اسیدی : اسیدها رنگ محلول را
قدری قرمز میکنند بی کرومات پتاسیم Cr2
O7 K2رنگ محلول را قرمز مینماید .
املاح قلع رسوب زرد رنگ تولید مینماید و
روش رنگرزی ان با سایر رنگهای طبیعی یکسان میباشد .
منبع : سهی زاده ابیانه – مرتضی – تکمیل
فراورده های نساجی و رنگرزی – انتشارات دهخدا – ص 40 و 39