درختی نسبتا بلند با ارتفاعی حدود 5 تا
25 متر ، و در حالت تک درخت دارای تاج و چتری بسیار گسترده است .
گل : تک جنس با گل پوش نامنظم .
میوه : شفت کروی ، میانبر آن پس از رسیدن
خشک و به صورت ورقه هایی از درون بر جدا میشود .
موسم گل : اردیبهشت
اتشار جغرافیایی : تهران و اطراف البرز و
به صورت خود رو در جنگلهای گیلان و مازندران ، غرب ، قصر شیرین ، اراک
، آذربایجان ، جنوب شرقی بلوچستان .
چوب آن نسبت به سایر چوبها بسیار گران
است و میوه ان مصرف خراکی دارد و یکی از دانه های روغنی محسوب میشود .
اگر پوست و یا برگ گردو را با دست مالش دهند دست سیاه و به سختی پاک
میشود و این به علت وجود ماده ای به نام تانن است که در تمام قسمتهای
گردو فراوان یافت میشود ، ولی قسمت اعظم تانن (حدود 40 تا 60 درصد ) در
میانبر میوه جای دارد که علاوه بر تانن دارای ماده دیگری به نام
Juglone است ، که به سهولت در مجاورت هوا اکسید میشود و به رنگ قهوه
ای مایل به سیاه در می آید .
در رنگرزی ، بخصوص در مورد قالی ، از این
گیاه به همراه سایر رنگها برای بدست آوردن رنگهای تیره استفاده میکنند
. پوست گردوی سیاه و گردوی آمریکای مرکزی دارای اسید تانیک به مقدار
کافی است و به سرعت رنگ میدهد و نیازی به کاربرد ماده ثبوت رنگ نیست ،
زیرا وجود اسید تانیک عمل رنگرزی و ثابت کردن رنگ را انجام میدهند .
برای گرفتن رنگ از پوست گردو به دو طریق
عمل میکنند :
1- پوست میوه را از آن جدا و در سایه خشک
میکنند و برای رنگرزی مقدار مورد نیاز از آن را ، که غالبا آسیاب کرده
و در آب ریخته اند ، پس از صاف کردن مورد استفاده قرار میدهند .
2 – میتوان با خیس کردن و سپس جوشاندن
پوست گردوی تازه ، جوهر ان را به دست آورد و پس از صاف کردن از جوهر آن
استفاده کرد ، که از آن حدود 30 درصد تانن بدست می آید .
اگر پوست خشک ان را بجوشانیم محلول
قهوهای مایل به قرمز تیره بدست میآید که با اضافه کردن صمغ عربی به آن
و ساییدن ، میتوان در خطاطی و نقاشی روی کاغذ از آن استفاده کرد .
منبع : ج . افشار - ویکتوریا –
فرایند و روشهای رنگرزی الیاف با مواد طبیعی – انتشارات دانشگاه هنر –
ص 108و 109