موضوع آزمایش :
رنگرزی پنبه و پشم با رنگهای مستقیم -1
وسایل مورد نیاز :
بشر
(به عنوان حمام رنگرزی )، همزن ، دما سنج ،پیپت ، پیست ، استوانه مدرج
، هیتر ،
رنگزای
مستقیم قرمز و زرد ، نمک ، کالای پنبه ، آب مقطر.
هدف از آزمایش :
بررسی اثر نمک بر جذب رنگهای مستقیم بر
روی پنبه .
تئوری آزمایش : پنبه و رنگ مستقیم هر دو
در آب بارهای منفی دارند بنا بر این جاذبه ای برای مولکول رنگ وجود
ندارد که به سمت لیف برود و برای حل این مشکل باید بار پنبه را خنثی
کرد تا جذب رنگ بیشتر گردد .
نمک در آب تبدیل به Na +
و Cl - میشود Na+ ،
اثر منفی لیف را خنثی میکند .
L:R برای
رنگرزی 1:100 است وزن کالا
0.2 gr بنا بر این حجم حمام 20 cc
خواهد بود:
0.2*100=20
منحنی رنگرزی برای
لیف پنبه :

روش کار :
بشرهای شماره 1 و 2 را برای این ازمایش در نظر میگیریم . رنگزای مستقیم
با فام قرمز و زرد را به مقدار هر کدام 1 درصد را درون بشر ها میریزیم
. در بشر شماره 1 نمک نمیریزیم و در بشر شماره 2 مقدار 20 % نمک به
حمام اضافه میکنیم . مقدار رنگ در هر دو حمام یکسان است و تفاوت در
داشتن نمک است و اثر نمک بر جذب را در این آزمایش بررسی میکنیم .
حمام شماره 1 :
رنگزا قرمز (1% ) , رنگزای زرد (1 %)
« درصد موجود در رنگزا یک است »
0.2 * 1 / 1 = 0.2 cc=
رنگ قرمز
0.2 * 1 / 1 = 0.2 cc
= رنگ زرد
20 * - 0.4 = 19.6 cc=
آب مقطر
حمام شماره 2 : رنگزا قرمز (1% ) ,
رنگزای زرد (1 %) و نمک (20%)
0.2 * 1 / 1 = 0.2 cc=
رنگ قرمز
0.2 * 1 / 1 = 0.2 cc
= رنگ زرد
20 - 0.4 = 19.6
cc= آب مقطر
= 0.2 * 20 / 1 = 4
ccنمک
مشاهدات :
پس از آماده شدن ، حمام رنگرزی را طبق
منحنی رنگرزی برای لیف پنبه انجام میدهیم . پس از رنگرزی لیف پنبه حمام
شماره 1 ، کمرنگتر از لیف پنبه حمام شماره 2 شده است . جذب رنگ حمام
شماره 2 بیشتر از حمام شماره 1 میباشد پس از رنگرزی . الیاف برای هر دو
حمام ، آزمایش ثبات رنگی را انجام دادیم و مشاهده نمودیم که لیف هر دو
حمام ثبات خوبی نداشته و نمونه ها رنگ پس میدهند .
نمونه های بدست آمده :
|
|
حمام شماره
1 |
حمام شماره
2 |
|
نمونه رنگ
شده |
|
|
|
نمونه ثبات |
|
|
نتیجه گیری :
حمام شماره 1 بدون نمک و حمام شماره 2 دارای 20 درصد نمک بوده نمک
اضافه شده به حمام شماره 2 باعث خنثی شدن لیف پنبه در حمام میشود و
موجب میگردد که جذب رنگ بیشتری صورت گیرد . با توجه به نمونه های پس آب
نتیجه میگیریم که رنگزای مستقیم بخوبی جذب لیف پنبه میشود ولی ثبات
خوبی ندارد .