آزمايشات

موضوع ازمایش : رنگرزی پشم و ابریشم با رنگزای طبیعی مازو دار ( پوست انار ) -1

وسایل مورد نیاز :

بشر (به عنوان حمام رنگرزی )، همزن ، دما سنج ،پیپت ، پیست ، استوانه مدرج ، هیتر ، رنگزای متال کمپلکس ، اسید سولفوریک ، آب مقطر، کالای پشم و ابریشم ، پوست انار ،  قلیا( کربنات سدیم ) ، پوست انار

هدف آزمایش :

بررسی اثر قلیا و اسید بر فام پشم و پنبه رنگ شده توسط  پوست انار .

تئوری آزمایش :

در سه بشر جدا گانه  مقدار یکسانی از پوست انار  را میریزیم و در یکی از آنها کربنات سدیم ( قلیا ) در دیگری اسید سولفوریک میریزیم و در یکی از بشرها قلیا و اسید نمیریزیم و تنها پوست  گردو را به کار میبریم . برای رنگرزی با پوست انار ابتدا باید عصاره گیری کنیم و با توجه به مقدار 50 درصدی  لازمه برای رنگرزی مقدار رنگزا  زا با توجه به مقدار کالا که 0.2 gr  است بدست نی آوریم .

بنا بر این وزن پوست انار 0.1 gr  خواهد بود که آن را در 10cc  آب میریزیم و آن را 5 تا 10 دقیقه  میجوشانیم . سپس آن را سرد کرده و به دمای 60 درجه میرسانیم سپس اسید  یا قلیا  و کالا  را درون بشر میریزیم حجم محلول را به 20 سی سی میرسانیم  و طبق منحنی  رنگ میکنیم . برای این که جذب به آرامی صورت بگیرد و رنگی یکنواخت داشته باشیم کالا را در دمای کمتر از جوش و 60 درجه درون حمام میریزیم .

منحنی رنگرزی :

روش کار :

 در بشر شماره 4 فقط رنگزای پوست انار  را میریزیم و در بشر شماره 5 قلیا داریم که 5 درصد است و در بشر شماره 6 که اسید 5 % درصد است و در بشر شماره 6 که اسید 5 درصد داریم را با توجه به مقدار کالا که 0.2 gr  است  مقادیر را بدست می آوریم .

 0.2  *  0.5 = 0.1cc  =  مقدار رنگزا

مقدار رنگزا هم پس از جوشاندن 6 سی سی شد که با توجه به قلیا و اسید ، حمام را به 20 سی سی  میرسانیم . ثبات رنگی بشر شماره 4 را نیز بدست می آوریم .

حمام شماره 4 : پوست انار جوشیده  در آب  6 سی سی .

 20 -  6 = 14  =  مقدار آب مقطر

مشاهدات : در این حمام  با توجه به اینکه پوست انار خود دندانه دارد ، جذب رنگ خوب بود و رنگی تیره بدست آمد .

حمام شماره 5 : پوست انار 60 سی سی  ، کربنات سدیم ( قلیا ) 0.1cc

20 – ( 6 + 0.1 )  = 13.9 cc  =  مقدار آب مقطر

مشاهدات :

رنگ حاصله بر روی پشم  و ابریشم تیره تر از حمام شماره 4 ، شد و جذب رنگ هم خوب بود .

حمام شماره 6 : پوست انار 6 سی سی  ،  اسید سولفوریک  0.1  سی  سی

20 – ( 6 + 0.1 )  = 13.9 cc  =  مقدار آب مقطر

مشاهدات : رنگ حاصله  بر روی  پشم و ابریشم  روشنتر از حمامهای 4 و 5 شد .

نتیجه گیری :

با توجه به نمونه های بدست آمده  و تغییر فام و اینکه مقدار رنگزا یکسان بوده است  نتیجه میگیریم که قلیا ها ، رنگ پشم را که با رنگزای مازوج دار رنگ شده است  را تیره میکند و اسید های معدنی رنگ پشم را روشن  تر میکند . فام پشم و ابریشم نیز متفاوت است  و نتیجه میگیریم که نوع لیف هم در نوع فام تاثیر گذار است .

پس آزمایش ثبات رنگ نمونه 4 که تنها پوست انار  بود بدون دندانه  و اسید  و قلیا ، مشاهده کردیم که ثبات رنگی بد نبود  و  به مقدار کمی پس آب رنگی شد .