موضوع آزمایش :
رنگرزی لیف پشم و ابریشم توسط رنگزای مستقیم - 2
وسایل و ابزار مورد
نیاز :

بشر (به
عنوان حمام رنگرزی )، همزن ، دما سنج ،پیپت ، پیست ، استوانه مدرج ،
هیتر ، رنگزای مستقیم قرمز
وآبی ، کالای پشم و ابریشم ، آب مقطر، اسید استیک
هدف از آزمایش
:
بررسی اثر اسید بر جذب رنگهای مستقیم
روی پشم و ابریشم .
تئوری آزمایش :
رنگزای مستقیم در آب دارای بار منفی
میباشد و با افزودن اسید به حمام لیف دارای بار مثبت میگردد و این
جاذبه ای خواهد بود برای جذب رنگزا به لیف . اسید را باید بعد از جوش
آمدن حمام اضافه کرد و اگر در ابتدا این کار صورت بگیرد بدلیل این که
جاذبه لیف برای رنگزا بسیار زیاد خواهد بود و رنگ سریع جذب لیف میشود
و در نتیجه رنگرزی نا یکنواخت خواهد شد .
بشر های شماره 3 و4 را برای این آزمایش
در نظر میگیریم .
در هر دو حمام ، رنگ به اندازه یکسان
وجود دارد و تفاوت در داشتن اسید است که در حمام شماره 3 اسید نمیریزیم
و در حمام شماره 4 ، 3% اسید اضافه میکنیم . کالای موجود در این ازمایش
0.2 گرم پشم و 0.2 گرم
ابریشم خواهد بود با توجه به این که L:R ،
100:1 میباشد ، حجم حمام
40cc خواهد بود .
با توجه به درصد موجود (اسید 1% ، رنگزا
1% ) و درصد های خواسته شده مقدار مواد را بدست می آوریم و رنگرزی را
طبق منحنی مربوطه انجام میدهیم .
منحنی رنگرزی :

روش کار :
با توجه به درصد های داده شده و درصد
های موجود مقدار مواد مورد نیاز را محاسبه میکنیم . حمام شماره 3 بدون
اسید و به حمام شماره 4 ، 3 % اسید اضافه میکنیم و از دو نوع رنگ ،
قرمز و ابی بهره میجوییم .
حمام شماره 3 : رنگزا قرمز (1% ) ,
رنگزای آبی (1 %)
0.4 * 1 / 1 =
0.4 cc= رنگ قرمز
0.4 * 1 / 1 =
0.4 cc = رنگ آبی
40 * - 0.8 =
39.2 cc= آب مقطر
حمام شماره 4 : رنگزا قرمز (1% ) ,
رنگزای آبی (1 %) ، اسید استیک (3%)
0.4 * 1 / 1 =
0.4 cc= رنگ قرمز
0.4 * 1 / 1 =
0.4 cc = رنگ آبی
( درصد اسید موجود 1 % )
0.4 * 3 / 1 =
1.2 cc = اسید استیک
40 - (0.8 + 1.2
) = 38cc = آب مقطر
مشاهدات :
حمام شماره 3 که فاقد اسید بود جذب رنگش
نسبت به حمام شماره 4 که اسید داشت کمتر بوده است . در آزمایش ثبات
رنگی نمونه ها کمی جذب رنگ داشته اند و پشم و ابریشم رنگهای متفاوتی به
خود میگیرند نمونه های بدست آمده :
|
|
حمام شماره
3 |
حمام شماره
4 |
|
نمونه رنگ
شده پشم |
|
|
|
نمونه رنگ
شده ابریشم |
|
|
|
نمونه ثبات
|
|
|
نتیجه گیری :
حمام شماره 4 با اضافه کردن اسید جذب
رنگ بیشتری داشته و حمام شماره 3 کمرنگ تر از حمام شماره 4 شده است .
بنا بر این با اضافه کردن اسید جذب رنگ برای الیاف پشم و ابریشم بیشتر
خواهد شد ثبات رنگ هم برای هر دو حمام تفاوت چندانی نداشته و از حد
متعادلی برخوردار بوده است . با توجه به ساختار متفاوت لیف پشم و
ابریشم رنگهای متفاوتی هم بدست آمده است .